W ofercie wytwórni domów szkieletowych często pojawia się zapis: „konstrukcja z drewna C24”, „słupki KVH” albo „belki BSH”. Dla inwestora to trzy skróty, które wyglądają podobnie, a w praktyce oznaczają trzy różne produkty o innej wilgotności, stabilności wymiarów i cenie. Wyjaśniam, czym się różnią i o co zapytać, zanim porównasz dwie wyceny.
C24 – to nie nazwa produktu, tylko klasa wytrzymałości
C24 to klasa wytrzymałościowa drewna iglastego według normy PN-EN 338. Mówi, jaką wytrzymałość na zginanie ma dany element, a nie w jaki sposób został wyprodukowany. Tarcica klasy C24 może być surowa albo suszona, struganą albo nie. Dlatego sam zapis „C24” w ofercie nie wystarcza, żeby ocenić jakość słupków.
Przy zwykłej tarcicy C24 trzeba liczyć się z tym, że element po zabudowaniu może jeszcze schnąć, a przy tym się skręcać, wyginać lub pękać. Przy ścianie szkieletowej oznacza to ryzyko nierównych powierzchni pod płyty i wykończenie wymagające poprawek.
KVH – drewno lite, suszone i kalibrowane
KVH (Konstruktionsvollholz) to drewno konstrukcyjne lite, suszone zwykle do około 15% wilgotności, strugane z czterech stron i sortowane wytrzymałościowo (najczęściej do klasy C24). Krótsze kawałki łączy się na długości na styk klinowy, czyli „zębami”. Nie jest to drewno klejone warstwowo: przekrój pozostaje lity.
Dzięki niższej wilgotności i kalibrowaniu wymiarów elementy mniej pracują po zabudowie, a ściana wychodzi równiej. To główny powód, dla którego wiele wytwórni prefabrykatów używa KVH na słupki i oczepy.
BSH – drewno klejone warstwowo
BSH (Brettschichtholz), po polsku drewno klejone warstwowo, powstaje z lameli, czyli cienkich desek, suszonych i sklejonych ze sobą w jeden element. Ma niską wilgotność (zwykle ok. 8–12%), bardzo dobrą stabilność wymiarową i pozwala uzyskać większe przekroje oraz większe rozpiętości niż drewno lite.
W domu szkieletowym BSH stosuje się głównie tam, gdzie obciążenia są duże: w podciągach, nadprożach nad dużymi przeszkleniami, słupach w otwartych strefach i w niektórych konstrukcjach dachu. Rzadko używa się go na zwykłe słupki ścian, bo to niepotrzebnie podnosi koszt.
Porównanie w jednej tabeli
| C24 (tarcica) | KVH | BSH | |
|---|---|---|---|
| Co to jest | klasa wytrzymałości | drewno lite, suszone, strugane | drewno klejone warstwowo |
| Wilgotność | różna, zależy od dostawy | ok. 15% | ok. 8–12% |
| Stabilność wymiarów | najniższa | dobra | najwyższa |
| Typowe zastosowanie | słupki, krokwie, elementy pomocnicze | słupki, oczepy, podwaliny, krokwie | podciągi, nadproża, słupy, duże rozpiętości |
| Koszt | najniższy | średni | najwyższy |
Co wybrać do szkieletu
Nie ma jednej odpowiedzi dla każdego domu. W typowym szkielecie lekkim ściany robi się najczęściej z drewna suszonego i struganego, czyli w praktyce z KVH albo tarcicy C24 o podobnych parametrach. Elementy o dużych obciążeniach, takie jak nadproża i podciągi, projektant konstrukcji dobiera osobno i często są to właśnie belki BSH. Konkretne przekroje i klasy wynikają z obliczeń dla danego budynku, więc nie da się ich dobrać „na oko” z tabeli.
O co zapytać wykonawcę
- Z jakiego drewna będą słupki, oczepy i podwaliny: surowe C24, suszone C24 czy KVH?
- Jaka jest wilgotność drewna w chwili montażu i czy jest to potwierdzone w dokumentach dostawy?
- Czy drewno jest strugane i sortowane wytrzymałościowo, i według jakiej normy?
- Gdzie w projekcie przewidziano belki klejone BSH i dlaczego akurat tam?
- Czy w obu porównywanych wycenach jest ten sam materiał na tych samych elementach?
Ostatnie pytanie jest najważniejsze. Dwie wyceny mogą różnić się o kilkanaście tysięcy złotych tylko dlatego, że jedna zakłada surową tarcicę, a druga KVH. Dopiero gdy sprawdzisz, że porównujesz ten sam materiał, możesz ocenić, która oferta jest korzystniejsza. Jak to zrobić krok po kroku, opisuję w artykule o porównywaniu wycen domu szkieletowego.
